Fronteers — vakvereniging voor front-end developers

Kijk mama, zonder afbeeldingen! Grafische elementen maken met CSS

Zoals Stijn Janssen het al aangaf, we zijn geen slicers meer. Het idee van een website als een verknipt Photoshop document staat op uitsterven, en wij als front-end developers gebruiken steeds minder gif’s, jpg’s en png’s om onze designs visueel aan te kleden.

Wat is er mis met klassieke afbeeldingen? Wel, het zijn vaak grote bestanden en ze jagen het aantal HTTP requests de hoogte in—of je moet beginnen knoeien met sprites. Elke keer je een pixel wil veranderen moet je weer dat logge programma openen en sterft je CPU een klein beetje. Of probeer die piepkleine site maar eens te zoomen in je fullscreen browser op je 27” monitor, dan krijg je van die wazige pixelsoep. Voor responsive web design moet je soms zelfs verschillende versies van je graphics maken, en halfslachtige technieken gaan aanleren.

Nee, foto’s zullen wel altijd afbeeldingen blijven, maar voor de grafische omkadering zijn er aantal boeiende technologieën opgedoken die vaak veel geschikter zijn. SVG lijkt razend interessant, maar voorlopig nog een beetje een zwarte doos, met canvas worden heel wat grafieken tot leven gewekt, web fonts zijn al helemaal geïntegreerd—we gebruiken ze zelfs voor icoontjes—en natuurlijk is er ook CSS.

Bijsluiter

Misschien eerst even een woordje over browser support. Een aantal van de volgende technieken werken prima op die gouwe ouwe Internet Explorer 6, andere ga je dan weer enkel kunnen zien in de laatste versie van Chrome bijvoorbeeld. Zoals altijd geldt ook hier het principe van progressive enhancement: begin met een eenvoudige basis die overal werkt en voeg dan laag per laag visuele verfijningen toe, tot je een prachtige ervaring op de modernste platformen hebt! Informatie over ondersteuning van specifieke features vind je natuurlijk op When Can I Use.

Nu moet je wel goed opletten hoe ver je gaat met het maken van grafische elementen met CSS. In 2010 werden enkele halsbrekende experimenten op poten gezet—een leuke gimmick, maar allesbehalve geschikt voor productie. Nee, we gaan het vandaag hebben over veel kleinere maar daarom niet minder interessante toepassingen.

Let's go!

Beginnen doen we bij eenvoudige geometrische vormen. Die kan je rechtstreeks toepassen op eender welk HTML element, maar vaak wordt er gebruik gemaakt van generated content via de :before & :after pseudo-elementen—zo vermijd je onnodig extra elementen toe te voegen aan je HTML. Rechthoeken maak je als web designer elke dag, cirkels zijn goed ingeburgerd via border-radius, en ook driehoeken zijn perfect mogelijk met transparante borders. Die vormen kan je dan weer gaan combineren tot complexere figuren—Chris Coyier heeft er een prachtig overzicht van gemaakt. Zo kan je vrij gemakkelijk deze tooltips maken zonder afbeeldingen of JavaScript:

JSFiddle: http://jsfiddle.net/lensco/8MbvP/

Die geometrische vormen kan je vervolgends gaan manipuleren en er allerlei effecten op toepassen. Met CSS transforms kan je ze verplaatsen (translate), schalen (scale), draaien (rotate) en scheef zetten (skew). Bijvoorbeeld:

JSFiddle: http://jsfiddle.net/lensco/NXan9/2/

Dankzij CSS3 kan je die vormen zelfs inkleuren met gradients, een schaduw of glow geven met box-shadow, animeren met transitions en animations, … de mogelijkheden zijn eindeloos. Waarom nog afbeeldingen gebruiken, als je deze knappe blokjes met geanimeerde drop-shadows gewoon in CSS kan maken?

JSFiddle: http://jsfiddle.net/lensco/yYQdf/

Het kan natuurlijk nog veel gekker, maar dan begeven we ons wel op experimenteel terrein. Zo kan je bijvoorbeeld met bovenstaande technieken het Shadow DOM gaan stijlen—het verborgen Document Object Model dat je browser genereert voor interface elementen. Beetje bij beetje zijn browserontwikkelaars dat Shadow DOM aan het openstellen, en kan je via pseudo-elementen als ::outer-spin-button, ::scrollbar-track-piece:vertical en ::slider-thumb het uitzicht van een scrollbar of van de nieuwe HTML5 input types gaan personaliseren. Neus eens rond in de broncode van Simurai's prachtige umbrUI om een idee te krijgen.

De toekomst?

Die laatste demonstratie licht alvast een tipje van de sluier wat de toekomst betreft. De meest boeiende ontwikkelingen zijn momenteel te vinden in de specificaties van CSS Filters en Shaders. Samen met enkele browserontwikkelaars zijn bedrijven als Adobe technologieën aan het bedenken die ons hopelijk binnenkort in staat stellen om via CSS effecten toe te passen die we nu eerder met programma's als Photoshop associëren. Denk bijvoorbeeld aan vervagen (blur), grijstinten, ruis toevoegen, enzovoort. Shaders zijn strikt gezien niet eens CSS, maar neem toch eens een kijkje naar de indrukwekkende voorbeelden van Adobe.

Heel spannend allemaal, maar ook vandaag al kan je allerlei CSS technieken gebruiken om grafische elementen op te maken, zodat je niet langer je site moet gaan overladen met afbeeldingen. Doen!

Reacties

1 Pascal op 13-12-2011 om 09:52 uur:
Mooie technieken inderdaad om requests te besparen en de performance een boost te geven.

Helaas 'moeten' we nog steeds antieke browsers ondersteunen, maar het zou ideaal zijn als deze technieken een goede degradation hebben zodat je dit wel al kan toepassen.

Die shadow dom zal nog wel een tijdje duren voordat we er stukjes van kunnen toepassen, maar erg interessant.
2 Mathias Bynens op 13-12-2011 om 10:51 uur:
@Pascal, deze technieken hebben toch een aanvaardbare degradation? Niet-ondersteunde CSS-eigenschappen worden gewoon genegeerd. Oeroude browsers krijgen zo geen scheve blokjes of knappe schaduweffecten.
3 Pascal op 13-12-2011 om 11:25 uur:
@Mathias Bynens
Ja die dingen wel, maar als bijvoorbeeld een tooltip zo belangrijk is zou ik hem wil willen tonen in browsers die dit niet ondersteunen.
Het voorbeeld van "Simurai's prachtige umbrUI" , ziet er in browsers die het niet ondersteunen gek uit. Dan zou ik gewoon normale elementen willen zien, als dat mogelijk is kunnen we het gaan toepassen lijkt me.
Plaats een reactie